Về quê ăn Tết là chuyến đi xa quan trọng nhất trong năm của hàng triệu người Việt, và cũng là thời điểm đường sá, nhà ga, bến xe, sân bay đông nhất. Chuẩn bị tốt gồm bốn việc: chọn phương tiện và đặt chỗ sớm, lên lộ trình có điểm nghỉ và phương án dự phòng, chuẩn bị người và xe (nhất là khi đi xe máy, ô tô cá nhân), và tính đến thời tiết. Một chuyến về quê an toàn bắt đầu từ vài tuần trước ngày đi.
Chọn phương tiện
| Phương tiện | Ưu điểm | Lưu ý dịp Tết |
|---|---|---|
| Máy bay | Nhanh nhất cho chặng dài | Đặt sớm; sân bay rất đông, có thể chậm chuyến; quy định hành lý |
| Tàu hoả | Thoải mái, an toàn, nghỉ được trên đường | Vé hết sớm; chuẩn bị đồ ăn, áo ấm cho chặng dài |
| Xe khách | Nhiều tuyến tới tận huyện, xã | Chọn nhà xe uy tín, bến xe chính thức; cẩn thận xe "dù", nhồi khách |
| Ô tô cá nhân | Chủ động giờ giấc, chở được nhiều đồ | Kẹt xe ở cửa ngõ thành phố, trạm thu phí, phà; cần nghỉ thường xuyên |
| Xe máy | Linh hoạt, tiết kiệm | Rủi ro cao trên chặng dài; mệt mỏi, thời tiết; chỉ nên đi chặng vừa sức |
Với chặng dài hàng trăm km, phương tiện công cộng (máy bay, tàu, xe khách uy tín) thường an toàn hơn tự lái xe máy. Nếu vẫn đi xe máy, hãy cân nhắc kỹ quãng đường so với sức mình.
Lên lộ trình
- Xem bản đồ tổng thể: tuyến chính (cao tốc, quốc lộ), các thị trấn lớn dọc đường, những đoạn đèo, phà.
- Chia chặng: với ô tô, nghỉ khoảng mỗi hai giờ lái; với xe máy, nghỉ thường xuyên hơn. Chọn trước điểm nghỉ: trạm dừng nghỉ, cây xăng lớn, quán quen.
- Tránh giờ cao điểm: các ngày ngay trước Tết, cửa ngõ thành phố kẹt nặng từ chiều đến đêm. Đi sớm vài ngày, hoặc xuất phát rất sớm buổi sáng.
- Tải bản đồ ngoại tuyến cho toàn tuyến, phòng khi mất sóng ở vùng núi, đèo.
- Phương án dự phòng: nếu kẹt xe hàng giờ hay đường ngập, có tuyến nào khác không? Nhà người quen nào dọc đường để nghỉ?
- Báo người nhà lộ trình, giờ đi, giờ dự kiến đến; liên lạc ở các điểm nghỉ.
Chuẩn bị người
- Ngủ đủ đêm trước. Buồn ngủ khi lái là nguyên nhân của nhiều tai nạn đường dài.
- Không uống rượu bia trước và trong khi lái xe — vừa là luật, vừa là điều sống còn. Dịp Tết có nhiều cuộc gặp, hãy thống nhất trước ai sẽ lái.
- Trẻ em: chuẩn bị đồ ăn, nước, quần áo thay, thuốc thường dùng, đồ để bé giải khuây. Dạy bé số điện thoại bố mẹ, đặt thẻ thông tin trong túi áo bé khi qua bến xe, nhà ga đông người.
- Người lớn tuổi: thuốc men, chỗ ngồi thoải mái, nghỉ thường xuyên.
- Giấy tờ: căn cước, giấy phép lái xe, giấy tờ xe, bảo hiểm.
Chuẩn bị xe (nếu tự lái)
- Kiểm tra phanh, lốp, đèn, còi, dầu, nước làm mát trước khi đi vài ngày.
- Không chở quá tải, không chằng buộc đồ cồng kềnh vượt kích thước cho phép, nhất là trên xe máy.
- Xe máy: mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho mọi người trên xe, áo mưa, găng tay, áo phản quang khi đi đêm.
- Mang theo bơm, đồ vá lốp, số điện thoại cứu hộ.
Thời tiết dịp Tết
Tết Nguyên đán thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch. Lúc này miền Bắc thường rét, có mưa phùn, sương mù; vùng núi phía Bắc có thể rét đậm, rét hại, thậm chí băng giá ở đỉnh cao. Miền Trung có thể còn mưa ở một số nơi. Miền Nam thường khô, nắng. Mưa phùn và sương làm đường trơn, tầm nhìn giảm, nhất là trên đèo. Xem dự báo thời tiết trước khi đi, đặc biệt khi qua các đèo lớn hay đi đường núi.
Khi đến nơi: tìm đường ở quê
Quê có thể đã thay đổi nhiều so với ký ức: đường mới mở, cầu mới, làng xóm mở rộng, tên xã thay đổi sau sắp xếp hành chính. Bản đồ số có thể chưa cập nhật đường làng mới. Người về quê sau nhiều năm nên gọi điện trước cho người nhà, hỏi mốc mới, hoặc nhờ người ra đón ở đầu làng. Đối với những người cao tuổi đi cùng, đôi khi chính họ là "bản đồ" tốt nhất — những con đường cũ, cây đa, mái đình vẫn còn trong trí nhớ.
Đi về thành phố sau Tết
Chiều mùng 4, mùng 5 và các ngày cuối kỳ nghỉ, đường vào các thành phố lớn thường kẹt nặng. Áp dụng các nguyên tắc tương tự: đi sớm hoặc lệch ngày, nghỉ đủ, không lái khi mệt. Người lái xe sau những ngày Tết nhiều cuộc vui càng cần tỉnh táo.
Câu hỏi thường gặp
Về quê ăn Tết nên chuẩn bị gì?
Chọn phương tiện và đặt chỗ sớm, lên lộ trình có điểm nghỉ và phương án dự phòng, chuẩn bị giấy tờ, thuốc men, đồ cho trẻ em, kiểm tra xe nếu tự lái và xem dự báo thời tiết.
Đi xe máy về quê ăn Tết có an toàn không?
Chặng dài hàng trăm km bằng xe máy có rủi ro cao do mệt mỏi, thời tiết và đường đông. Nếu vẫn đi, chỉ đi chặng vừa sức, nghỉ thường xuyên, đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn và không chở đồ cồng kềnh.
Bao lâu nên nghỉ một lần khi lái xe đường dài?
Với ô tô, nên nghỉ khoảng mỗi hai giờ lái xe; với xe máy nên nghỉ thường xuyên hơn. Buồn ngủ là dấu hiệu phải dừng ngay ở chỗ an toàn.
Thời tiết dịp Tết ở miền Bắc thế nào?
Thường rét, có mưa phùn và sương mù; vùng núi có thể rét đậm, rét hại. Đường trơn và tầm nhìn kém, nhất là trên đèo, cần đi chậm và cẩn thận.
Lâu không về quê sợ lạc đường thì làm sao?
Gọi điện trước cho người nhà hỏi các mốc mới như cầu, đường mới mở, tên xã sau sắp xếp, tải bản đồ ngoại tuyến, hoặc hẹn người ra đón ở đầu làng.