Khi phát hiện con đi lạc ở nơi đông người, trong mười phút đầu cha mẹ nên: gọi to tên con và tìm nhanh quanh chỗ vừa thấy con lần cuối, kiểm tra ngay các khu vực có nước nếu có, báo nhân viên, bảo vệ để họ phong toả lối ra và thông báo, và gọi 113 nếu chưa tìm thấy sau vài phút hoặc nếu ở nơi không có nhân viên. Một người nên đứng yên ở chỗ cũ để con quay lại thấy.
Phút 0–2: giữ bình tĩnh, chia việc
- Gọi to tên con bằng giọng rõ ràng. Trẻ thường ở gần hơn ta tưởng: sau giá hàng, trong gầm bàn, bên một quầy đồ chơi.
- Một người đứng yên tại chỗ vừa thấy con lần cuối. Nếu con quay lại tìm bố mẹ, con sẽ thấy người đó.
- Người còn lại tìm theo vòng xoáy từ chỗ đó ra, nhìn cả những chỗ con có thể bị hút vào: đồ chơi, thú cưng, nước, cầu thang cuốn.
- Nhớ lại: con mặc áo gì, giày gì, có mang theo gì. Mở điện thoại tìm ảnh mới nhất của con.
Phút 2–5: kiểm tra chỗ nguy hiểm và báo nhân viên
Nước trước tiên
Nếu gần đó có hồ bơi, bể nước, hồ cảnh, bờ biển, ao, kênh: kiểm tra những chỗ này đầu tiên. Trẻ nhỏ bị hút về phía nước, và đuối nước có thể xảy ra rất nhanh, rất lặng lẽ. Các tổ chức cứu đuối và nhiều hướng dẫn an toàn nhấn mạnh điểm này: khi trẻ mất tích gần nước, tìm ở nước trước.
Báo ngay cho nhân viên
Ở siêu thị, trung tâm thương mại, khu vui chơi, nhà ga, sân bay: chạy đến nhân viên gần nhất hoặc bảo vệ. Nhiều nơi có quy trình xử lý trẻ lạc: thông báo qua loa, khoá hoặc kiểm soát lối ra vào, nhân viên tìm ở từng khu. Ở Mỹ, một quy trình phổ biến trong cửa hàng có tên "Code Adam", ra đời năm 1994, đặt theo tên cậu bé Adam Walsh; nhiều nơi trên thế giới có quy trình tương tự dù mang tên khác.
Đưa nhân viên: tên con, tuổi, chiều cao áng chừng, quần áo, ảnh trên điện thoại, chỗ thấy lần cuối, giờ.
Phút 5–10: mở rộng và báo công an
- Nếu sau vài phút chưa tìm thấy, hoặc ở nơi không có nhân viên (công viên, bãi biển, lễ hội ngoài trời, đường phố), gọi 113. Đừng ngại "làm phiền". Thời gian là yếu tố quan trọng.
- Kiểm tra các điểm hẹn mà con biết: quầy thông tin, cổng chính, chỗ để xe.
- Nhờ người xung quanh để ý: cho họ xem ảnh, nói màu áo của con. Ở nơi đông, nhiều cặp mắt giúp ích nhiều.
- Gọi về nhà, gọi người thân nếu con có thể tự về nhà hoặc tới nhà người quen gần đó.
- Kiểm tra điện thoại, đồng hồ định vị của con nếu có.
Bảng tóm tắt việc cần làm
| Thời gian | Việc |
|---|---|
| Ngay lập tức | Gọi tên con, một người đứng yên tại chỗ, một người tìm quanh |
| Trong 2–5 phút | Kiểm tra khu vực có nước, báo nhân viên, bảo vệ, đưa ảnh |
| Sau khoảng 5 phút chưa thấy | Gọi 113, kiểm tra điểm hẹn, nhờ người xung quanh |
| Song song | Gọi người thân, kiểm tra thiết bị định vị nếu có |
Khi tìm thấy con
- Ôm con trước. Con có thể đang rất sợ.
- Không mắng ngay. Nếu bị mắng sau khi lạc, lần sau con có thể sợ đến mức trốn đi thay vì tìm người giúp.
- Báo cho nhân viên, công an là đã tìm thấy, để họ dừng tìm kiếm.
- Kiểm tra sức khoẻ: nếu con bị thương, có dấu hiệu say nắng, đuối nước hay bất thường, gọi 115 hoặc đưa đi khám.
- Nói chuyện sau, khi cả nhà đã bình tĩnh: chuyện gì đã xảy ra, lần sau con làm gì. Khen những gì con đã làm đúng.
Chuẩn bị trước để mười phút đầu dễ hơn
- Chụp ảnh con mỗi sáng trước khi đến nơi đông người, để có ảnh đúng quần áo.
- Cho con mặc áo màu nổi, dễ nhận từ xa.
- Hẹn điểm gặp ngay khi đến: "Nếu lạc mẹ, con đến quầy thông tin này".
- Dạy con số điện thoại và cách tìm người giúp: nhân viên mặc đồng phục, người ở quầy, mẹ có con nhỏ.
- Cho con mang thẻ hoặc vòng tay có số điện thoại.
- Chia vai trước giữa người lớn: ai trông con ở khu nào, nhất là ở bãi biển, hồ bơi.
Về cảm giác của cha mẹ
Hầu hết các vụ trẻ lạc ở nơi công cộng kết thúc trong vài phút, khi trẻ được tìm thấy ngay gần đó. Nhưng vài phút ấy có thể là những phút dài nhất đời một người làm cha mẹ. Cảm thấy hoảng là bình thường. Có một danh sách việc cần làm trong đầu giúp biến cảm giác hoảng thành hành động — và đó là lý do nên đọc bài này trước khi cần đến nó.
Câu hỏi thường gặp
Phát hiện con đi lạc ở siêu thị phải làm gì?
Gọi to tên con, một người đứng yên ở chỗ vừa thấy con, người khác tìm quanh. Báo ngay nhân viên hoặc bảo vệ, đưa ảnh và mô tả quần áo để họ thông báo và kiểm soát lối ra.
Khi nào nên gọi 113?
Nếu sau vài phút chưa tìm thấy con, hoặc ở nơi không có nhân viên như công viên, bãi biển, đường phố, hãy gọi 113 ngay. Đừng chờ đợi vì sợ làm phiền.
Vì sao phải kiểm tra khu vực có nước trước?
Vì trẻ nhỏ hay bị hút về phía nước và đuối nước xảy ra rất nhanh, lặng lẽ. Khi trẻ mất tích gần hồ bơi, bể nước, bãi biển, hãy tìm ở nước trước tiên.
Tìm thấy con rồi nên làm gì?
Ôm con trước, không mắng ngay, báo cho nhân viên và công an dừng tìm kiếm, kiểm tra sức khoẻ của con. Nói chuyện về lần sau khi cả nhà đã bình tĩnh.
Chuẩn bị gì để giảm nguy cơ con đi lạc?
Chụp ảnh con mỗi sáng, cho con mặc áo màu nổi, hẹn điểm gặp khi đến nơi, dạy con số điện thoại và cách tìm người giúp, cho con đeo thẻ hoặc vòng tay có số điện thoại.