Lạc ở một thành phố lạ, nhất là ở nước ngoài, hiếm khi nguy hiểm đến tính mạng nhưng rất dễ gây hoảng và tốn kém. Cách xử lý: dừng ở chỗ đông người và an toàn (quán, cửa hàng, sảnh khách sạn), đừng lang thang tiếp vào khu vắng; xác định vị trí bằng biển tên đường và mốc lớn; rồi dùng bản đồ ngoại tuyến, hỏi người phù hợp hoặc gọi xe về địa chỉ đã lưu sẵn. Chuẩn bị trước năm phút giúp xử lý mọi tình huống trong vài phút.
Chuẩn bị trước khi ra khỏi chỗ ở
- Lưu địa chỉ chỗ ở bằng tiếng địa phương: chụp danh thiếp khách sạn, hoặc chụp ảnh biển tên, cổng nhà nghỉ. Ở nước dùng chữ khác (Nhật, Hàn, Trung, Thái…), tài xế và người đi đường cần đọc được địa chỉ bằng chữ của họ.
- Tải bản đồ ngoại tuyến của khu vực trên ứng dụng bản đồ quen dùng. Đánh dấu chỗ ở, ga tàu gần nhất, đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Việt Nam nếu có.
- Ghi nhớ hai, ba mốc lớn gần chỗ ở: tháp cao, nhà ga, quảng trường, công viên.
- Mang theo: điện thoại sạc đầy, sạc dự phòng, một ít tiền mặt địa phương, bản sao hộ chiếu.
- Lưu số khẩn cấp của nước đó và số điện thoại bảo hộ công dân của cơ quan đại diện Việt Nam.
Khi nhận ra mình lạc
- Dừng lại ở chỗ an toàn: tránh đứng giữa ngã tư đông xe, tránh ngõ vắng. Vào một quán cà phê, cửa hàng tiện lợi, sảnh khách sạn hay nhà ga.
- Đừng cứ đi tiếp "cho tới khi thấy quen". Ở thành phố lớn, đi thêm mười phút sai hướng có thể đưa bạn sang khu hoàn toàn khác.
- Xác định vị trí: mở bản đồ (GPS hoạt động cả khi không có mạng nếu đã tải bản đồ), đọc biển tên đường, số nhà, tên nhà ga gần nhất.
- Chọn cách về: đi bộ theo bản đồ, đi phương tiện công cộng, hoặc gọi xe/taxi về địa chỉ đã lưu.
Hỏi đường: hỏi ai, hỏi thế nào
| Người nên hỏi | Lý do |
|---|---|
| Nhân viên nhà ga, quầy thông tin du lịch | Công việc của họ là chỉ đường |
| Nhân viên cửa hàng, quầy lễ tân khách sạn | Ở cố định, quen khu vực |
| Cảnh sát, nhân viên an ninh | Có trách nhiệm hỗ trợ |
| Gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi đi dạo | Thường sẵn lòng, ít rủi ro |
Cẩn thận với người tự đến gần đề nghị "dẫn đường" rồi đòi tiền hoặc dẫn tới cửa hàng quen. Đây là chiêu thường gặp ở nhiều điểm du lịch trên thế giới. Lịch sự từ chối, quay vào chỗ đông người.
Mẹo hỏi đường khi bất đồng ngôn ngữ: đưa ảnh địa chỉ hoặc ảnh khách sạn, chỉ vào bản đồ; dùng ứng dụng dịch có chế độ hội thoại; hỏi câu ngắn "ga tàu ở đâu" thay vì hỏi cả lộ trình. Khi được chỉ, hỏi xác nhận bằng cử chỉ: thẳng, trái, phải, bao xa.
Khi điện thoại hết pin hoặc bị mất
- Dùng bản đồ giấy, bản đồ tại trạm xe buýt, nhà ga, bảng bản đồ khu phố (nhiều thành phố có bảng bản đồ ở các góc phố, ga tàu).
- Vào khách sạn bất kỳ nhờ lễ tân gọi điện hoặc gọi taxi.
- Nhớ tên khu vực hoặc ga gần chỗ ở — đây là thông tin quan trọng nhất khi không có máy.
- Nếu mất cả giấy tờ, liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam để được hỗ trợ.
Đọc thành phố: hệ thống địa chỉ khác nhau
Không phải nước nào cũng đánh số nhà như Việt Nam. Ở Nhật Bản, phần lớn địa chỉ ghi theo khu (chōme) và lô (banchi) chứ không theo tên đường, nhiều con phố không có tên. Ở một số thành phố Mỹ, đường được đánh số theo ô bàn cờ. Ở châu Âu, số nhà có thể chạy một bên chẵn một bên lẻ như Việt Nam, hoặc chạy lên một bên rồi vòng xuống bên kia. Biết trước cách đánh địa chỉ của nơi mình đến giúp đỡ bối rối rất nhiều.
Lạc nhóm trong thành phố
Đi theo đoàn hoặc gia đình ở nơi đông người, hãy hẹn trước một điểm gặp lại dễ nhận ra (cổng chính, một tượng đài, quầy thông tin), và một giờ gặp. Nếu lạc nhau, mỗi người đến điểm hẹn thay vì đi tìm nhau. Với trẻ em, đây là quy tắc sống còn ở sân bay, nhà ga, khu vui chơi. Danh mục Dạy trẻ nhớ đường có bài riêng.
Lạc ở thành phố Việt Nam xa lạ
Người từ quê lên thành phố lớn lần đầu, hay người miền này vào thành phố miền kia, cũng dễ lạc giữa các con ngõ, hẻm chằng chịt. Mẹo: ghi rõ địa chỉ theo dạng số nhà, ngõ/hẻm, đường, phường; nhớ một mốc lớn gần đó (chợ, trường, bệnh viện, cầu). Khi lạc, ra đường lớn hỏi xe ôm, bảo vệ toà nhà hay chủ quán nước — những người thuộc khu vực nhất.
Câu hỏi thường gặp
Bị lạc ở nước ngoài thì làm gì?
Dừng lại ở chỗ đông người và an toàn như quán, cửa hàng, nhà ga. Xác định vị trí bằng bản đồ ngoại tuyến hoặc biển tên đường, rồi đi phương tiện công cộng hay gọi xe về địa chỉ chỗ ở đã lưu bằng tiếng địa phương.
Nên hỏi đường ai ở thành phố lạ?
Nên hỏi nhân viên nhà ga, quầy thông tin, lễ tân khách sạn, nhân viên cửa hàng hoặc cảnh sát. Cẩn thận với người tự đến gần đề nghị dẫn đường rồi đòi tiền.
Điện thoại hết pin khi đang lạc thì sao?
Dùng bảng bản đồ ở nhà ga, trạm xe, góc phố; vào khách sạn nhờ lễ tân gọi taxi. Nhớ tên khu vực hoặc ga gần chỗ ở là thông tin quan trọng nhất.
Có nên tải bản đồ ngoại tuyến trước khi đi du lịch không?
Nên. GPS trong điện thoại vẫn định vị được khi không có mạng, nên bản đồ ngoại tuyến giúp bạn tự tìm đường mà không cần sim hay wifi.
Đi theo nhóm ở nơi đông người làm sao để không lạc nhau?
Hẹn trước một điểm gặp lại dễ nhận ra và một giờ gặp. Nếu lạc nhau, mỗi người đi đến điểm hẹn thay vì đi lòng vòng tìm nhau.