Thẻ thông tin, vòng tay ghi số điện thoại và đồng hồ định vị là ba lớp dự phòng khi trẻ bị lạc: thẻ và vòng tay giúp người tìm thấy bé liên lạc được với bố mẹ, còn đồng hồ định vị giúp bố mẹ biết bé ở đâu. Không món nào thay được việc dạy bé ở yên và nói được tên, số điện thoại. Chọn món nào tuỳ tuổi, tuỳ nơi đi và tuỳ cách gia đình cân nhắc giữa an toàn và quyền riêng tư của trẻ.
Thẻ thông tin: rẻ, đơn giản, hiệu quả
Một tấm thẻ nhỏ (bìa cứng ép plastic) để trong túi áo, móc trong cặp hoặc khâu vào mặt trong áo khoác, ghi:
- Tên bé (có thể chỉ tên gọi, không nhất thiết họ tên đầy đủ).
- Hai số điện thoại của bố mẹ hoặc người chăm sóc.
- Thông tin y tế quan trọng nếu có: dị ứng, bệnh cần lưu ý.
- Một câu: "Nếu cháu bị lạc, xin gọi số này. Cảm ơn!"
Lưu ý về thông tin: nhiều chuyên gia an toàn trẻ em khuyên không in tên bé ở mặt ngoài áo, cặp, mũ để người lạ không gọi được tên bé một cách thân mật. Thẻ để ở chỗ người giúp đỡ tìm thấy khi cần là đủ. Dạy bé: "Nếu con lạc, con đưa thẻ này cho cô bán hàng hoặc chú công an."
Vòng tay ghi số điện thoại
Ở những nơi rất đông như lễ hội, bãi biển ngày hè, khu vui chơi, công viên lớn, vòng tay có ghi số điện thoại là lựa chọn phổ biến:
- Vòng giấy dùng một lần: viết số bằng bút bi, đeo như vòng vé vào cửa. Nhiều khu vui chơi phát loại này.
- Vòng silicon có chỗ ghi: dùng nhiều lần, chịu nước, hợp đi biển.
- Viết số lên tay bằng bút an toàn cho da: cách nhanh nhất khi quên mang vòng. Viết ở mặt trong cánh tay, có thể dán băng dính trong suốt lên để không trôi.
Ưu điểm là bé không thể làm mất hay quên ở nhà như thẻ trong cặp. Nhược điểm: vòng giấy dễ rách, số viết tay dễ nhoè khi tắm biển.
Đồng hồ định vị cho trẻ
Đồng hồ thông minh cho trẻ thường có định vị (GPS và/hoặc định vị qua mạng di động, wifi), gọi điện hai chiều với vài số đã cài, nút khẩn cấp và vùng an toàn (báo khi bé ra khỏi một khu vực đã đặt).
| Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|
| Bố mẹ xem được vị trí bé | Vị trí có thể lệch vài chục đến vài trăm mét, nhất là trong nhà, trung tâm thương mại |
| Bé gọi được cho bố mẹ chỉ bằng một nút | Hết pin là vô dụng; nhiều mẫu pin chỉ vài ngày hoặc ít hơn |
| Cảnh báo khi bé ra khỏi vùng đã đặt | Cần sim, cần sóng di động |
| Bé cảm thấy yên tâm hơn khi đi xa | Rủi ro về dữ liệu cá nhân nếu sản phẩm và ứng dụng kém bảo mật |
| Bé có thể ỷ lại, không chịu học đường |
Cân nhắc về quyền riêng tư và bảo mật
Đồng hồ định vị thu thập dữ liệu rất nhạy cảm: vị trí của một đứa trẻ theo thời gian thực. Một số cơ quan bảo vệ người tiêu dùng ở châu Âu từng cảnh báo về các mẫu đồng hồ trẻ em có lỗ hổng bảo mật, để người ngoài có thể truy cập vị trí hoặc nghe lén. Khi chọn mua, nên:
- Chọn sản phẩm của hãng có địa chỉ rõ ràng, có chính sách bảo mật minh bạch.
- Đổi mật khẩu mặc định của ứng dụng, cập nhật phần mềm.
- Chỉ cài số điện thoại của người thân tin cậy.
- Đọc xem dữ liệu vị trí được lưu ở đâu, bao lâu.
Với trẻ lớn hơn, hãy nói chuyện với con về việc định vị: vì sao bố mẹ dùng, khi nào xem, khi nào không. Sự minh bạch giữ được lòng tin, và trẻ tuổi thiếu niên cần được tôn trọng không gian riêng.
Gợi ý theo tình huống
| Tình huống | Lựa chọn hợp lý |
|---|---|
| Đi siêu thị, công viên gần nhà | Bé thuộc số điện thoại + thẻ trong túi |
| Lễ hội, bãi biển, khu vui chơi đông người | Vòng tay ghi số hoặc viết lên tay + ảnh chụp bé sáng hôm đó |
| Đi du lịch nước ngoài, sân bay | Thẻ ghi số có mã quốc gia (+84…) + tên khách sạn |
| Bé bắt đầu tự đi học, đi học thêm | Có thể cân nhắc đồng hồ định vị hoặc điện thoại đơn giản |
| Đi rừng, cắm trại | Thẻ + còi + áo sáng màu; định vị chỉ là phụ vì có thể mất sóng |
Thứ quan trọng hơn mọi thiết bị
Thiết bị có thể hết pin, mất sóng, rơi mất. Những thứ không bao giờ hết pin là: bé thuộc số điện thoại, bé biết ở yên khi lạc, bé biết tìm ai để nhờ giúp, và bố mẹ có ảnh mới của bé. Hãy coi thẻ, vòng, đồng hồ là lớp phụ, không phải lớp chính. Khi cho bé dùng đồng hồ định vị, vẫn tiếp tục dạy bé nhớ đường như chưa hề có nó.
Câu hỏi thường gặp
Thẻ thông tin cho trẻ nên ghi những gì?
Ghi tên gọi của bé, hai số điện thoại của bố mẹ, thông tin y tế quan trọng nếu có và một câu nhờ người tìm thấy gọi điện. Để thẻ trong túi áo, cặp hoặc khâu mặt trong áo khoác.
Có nên in tên trẻ lên áo hay cặp không?
Nhiều chuyên gia an toàn trẻ em khuyên không in tên bé ở mặt ngoài để người lạ không gọi tên bé một cách thân mật. Thông tin nên để ở chỗ người giúp đỡ tìm thấy khi cần.
Đồng hồ định vị cho trẻ có chính xác không?
Vị trí thường lệch từ vài chục đến vài trăm mét, nhất là trong nhà hoặc trung tâm thương mại. Đồng hồ cũng cần pin và sóng di động, nên chỉ là lớp hỗ trợ.
Đồng hồ định vị trẻ em có rủi ro gì?
Rủi ro chính là bảo mật dữ liệu vị trí nếu sản phẩm kém an toàn, cùng với việc trẻ có thể ỷ lại không học đường. Nên chọn hãng rõ ràng, đổi mật khẩu mặc định và cập nhật phần mềm.
Đi nơi đông người nên dùng cách nào?
Ở lễ hội, bãi biển, khu vui chơi, nên cho bé đeo vòng tay ghi số điện thoại hoặc viết số lên tay, và chụp ảnh bé vào sáng hôm đó để có hình đúng quần áo nếu lạc.